(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 202

॥ శ్రీః ॥
7.202. అధ్యాయః 202
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
నారాయణాస్త్రే విఫలీకృతే పునరశ్వత్థాంనాఽఽగ్నేయాస్త్రప్రయోగః॥ 1 ॥
తస్యాపి పార్థేన వ్యర్థీకరణే దూయమానేన ద్రౌణినా శస్త్రన్యాసపూర్వకం రణాంకణాన్నిర్గమనం॥ 2 ॥
నిర్గచ్ఛతా చ తేన యదృచ్ఛాసమాగతం వ్యాసం ప్రతి నిజాస్త్రవైఫల్యకారణప్రశ్నః॥ 3 ॥
వ్యాసేన కృష్ణార్జునయోర్నరనారాయణాత్మకత్వే కథితే ప్రతినివృత్తేన ద్రౌణినా సేనావహారః॥ 4 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

7-202-0
సంజయ ఉవాచ। 7-202-0x(4800)(54608)
తత్ప్రభగ్నం బలం దృష్ట్వా కుంతీపుత్రో ధనంజయః।
న్యవారయదమేయాత్మా ద్రోణపుత్రజయేప్సయా॥ 7-202-1(54609)
తతస్తే సైనికా రాజన్సర్వే తత్రావతస్థిరే।
సంస్థాప్యమానా యత్నేన గోవిందేనార్జునేన చ॥ 7-202-2(54610)
ఏక ఏవ చ బీభత్సుః సోమకావయవైః సహ।
మాత్స్యైరన్యైశ్చ సంధాయ కౌరవాన్సన్న్యవర్తత॥ 7-202-3(54611)
తతో ద్రుతమతిక్రంయ సింహలాంగూలకేతనం।
సవ్యసాచీ మహేష్వాసమశ్వత్థామానమబ్రవీత్॥ 7-202-4(54612)
య శక్తిర్యచ్చ విజ్ఞానం యద్వీర్యం యచ్చ పౌరుషం।
ధార్తరాష్ట్రేషు యా ప్రీతిర్దేషోఽస్మాసు చ యచ్చ తే॥ 7-202-5(54613)
యచ్చ భూయోఽస్తి తేజస్తే తత్సర్వం మయి దర్శయ।
స ఏవ ద్రోణహంతా తే దర్పం ఛేత్స్యతి పార్షతః॥ 7-202-6(54614)
కాలానలసమప్రఖ్యం ద్విషామంతకోపమం।
సమాసాదయ పాంచాల్యం మాం చాపి సహకేశవం।
దర్పం నాశయితాస్ంయద్య తవోద్వృత్తస్య సంయుగే॥ 7-202-7(54615)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-202-8x(4801)
ఆచార్యపుత్రో మానార్హో బలవాంశ్చాపి సంజయ।
ప్రీతిర్ధనంజయే చాస్య ప్రియశ్చాపి మహాత్మనః॥ 7-202-8(54616)
న భూతపూర్వం బీభత్సోర్వాక్యం పరుషమీదృశం॥
అథ కస్మాత్స కౌంతేయః సఖాయం రూక్షముక్తవాన్॥ 7-202-9(54617)
సంజయ ఉవాచ। 7-202-10x(4802)
యువరాజే హతే చైవ వృద్వక్షత్రే చ పౌరవే।
ఇష్వస్త్రవిధిసంపన్నే మాలవే చ సుదర్శనే॥ 7-202-10(54618)
ధృష్టద్యుంనే సాత్యకౌ చ భీమే చాపి పారజితే।
యుధిష్ఠిరస్య తైర్వాక్యైర్మర్మణ్యపి చ ఘట్టితే। 7-202-11(54619)
అంతర్భేదే చ సంజాతే దుఃఖం సంస్మృత్య చ ప్రభో।
అభూతపూర్వో బీభత్సోర్దుఃఖాన్మన్యురజాయత॥ 7-202-12(54620)
తస్మాదనర్హమశ్లీలమప్రియం ద్రోణిముక్తవాన్।
మాన్యమాచార్యతనయం రూక్షం కాపురుషం యథా॥ 7-202-13(54621)
ఏవముక్తః శ్వసన్క్రోధాన్మహేష్వాసతమో నృప।
పార్థేన పరుషం వాక్యం సర్వమర్మభిదా గిరా॥ 7-202-14(54622)
ద్రౌణిశ్చుకోప పార్థాయ కృష్ణాయ చ విశేషతః।
స తు యత్తో రథే స్థిత్వా వార్యుపస్పృశ్య వీర్యవాన్॥ 7-202-15(54623)
దేవైరపి సుదుర్ధర్షమస్త్రమాగ్నేయమాదదే।
దృశ్యాదృశ్యానరిగణానుద్దిశ్యాచార్యనందనః॥ 7-202-16(54624)
సోఽభిమంత్ర్య శరం దీప్తం విధూమమివ పావకం।
సర్వతః క్రోధమావిశ్య చిక్షేప పరవీరహా॥ 7-202-17(54625)
తతస్తుములమాకాశే శరవర్షమజాయత।
పావకార్చిపరీతం తత్పార్థమేవాభిపుప్లువే॥ 7-202-18(54626)
ఉల్కాశ్చ గగనాత్పేతుర్దిశశ్చ న చకాశిరే।
తమశ్చ సహసా రౌద్రం చమూమవతతార తాం॥ 7-202-19(54627)
రక్షాంసి చ పిశాచాశ్చ వినేదురతిసంగతాః।
వవుశ్చాశిశిరా వాతాః సూర్యో నైవ తతాప చ॥ 7-202-20(54628)
వాయసాశ్చాపి చాక్రందందిక్షు సర్వాసు భైరవం।
రుధిరం చాపి వర్షంతో నినేదుస్తోయదా దివి॥ 7-202-21(54629)
పక్షిణః పశవో గావో వినేదుశ్చాపి సువ్రతాః।
పరమం ప్రయతాత్మానో న శాంతిముపలేభిరే॥ 7-202-22(54630)
భ్రాంతసర్వమహాభూతమావర్తితదివాకరం।
త్రైలోక్యమభిసంతప్తం జ్వరావిష్టమివాభవత్॥ 7-202-23(54631)
అస్త్రతేజోభిసంతప్తా నాగా భూమిశయాస్తథా।
నిఃశ్వసంతః సముత్పేతుస్తేజో ఘోరం ముముక్షవః॥ 7-202-24(54632)
జలజాని చ సత్వాని దహ్యమానాని భారత।
న శాంతిముపజగ్ముర్హి తప్యమానైర్జలాశయైః॥ 7-202-25(54633)
దిగ్భ్యః ప్రదిగ్భ్యః ఖాద్భూమేః సర్వతః శరవృష్టయః।
ఉచ్చావచా నిపేతుర్వై గరుడానిలరంహసః॥ 7-202-26(54634)
తైః శరైర్ద్రోణపుత్రస్య వజ్రవేగైః సమాహతాః।
ప్రదగ్ధా రిపవః పేతురగ్నిదగ్ధా ఇవ ద్రుమాః॥ 7-202-27(54635)
దహ్యమానా మహానాగాః పేతురుర్వ్యాం సమంతతః।
నదంతో భైరవాన్నాదాంచలదోపమనిస్వనాన్॥ 7-202-28(54636)
అపరే ప్రద్రుతా నాగా భయత్రస్తా విశాంపతే।
త్రేసుర్దిశో యథా పూర్వం వనే దావాగ్నిసంవృతాః॥ 7-202-29(54637)
ద్రుమాణాం శిఖరాణీవ దావదగ్ధాని మారిష।
అశ్వబృందాన్యదృశ్యంత రథబృందాని భారత।
అపతంత రథౌఘాశ్చ తత్రతత్ర సహస్రశః॥ 7-202-30(54638)
తత్సైన్యం భయసంవిగ్నం దదాహ యుధి భారత।
యుగాంతే సర్వభూతాని సంవర్తక ఇవానలః॥ 7-202-31(54639)
దృష్ట్వా తు పాండవీం సేనాం దహ్యమానాం మహాహవే।
ప్రహృష్టాస్తావకా రాజన్సింహనాదాన్వినేదిరే॥ 7-202-32(54640)
తతస్తూర్యసహస్రాణి నానాలింగాని భారత।
తూర్ణమాజఘ్నిరే హృష్టాస్తావకా జితకాశినః॥ 7-202-33(54641)
కృత్స్నా హ్యక్షౌహిణీ రాజన్సవ్యసాచీ చ పాండవః।
తమసా సంవృతే లోకే నాదృశ్యంత మహాహవే॥ 7-202-34(54642)
నైవ నస్తాదృశం రాజందృష్టపూర్వం న చ శ్రుతం।
యాదృశం ద్రోణపుత్రేణ సృష్టమస్త్రమమర్షిణా॥ 7-202-35(54643)
అర్జునస్తు మహారాజ బ్రాహ్మమస్త్రముదైరయత్।
సర్వాస్త్రప్రతిఘాతార్థం విహితం పద్మయోనినా॥ 7-202-36(54644)
తతో ముహూర్తాదివ తత్తమో వ్యుపశశామ హ।
ప్రవవౌ చానిలః శీతో దిశశ్చ విమలా బభుః॥ 7-202-37(54645)
తత్రాద్భుతమపశ్యామ కృత్స్నామక్షౌహిణీం హతాం।
అనభిజ్ఞేయరూపాం చ ప్రదగ్ధామస్త్రతేజసా॥ 7-202-38(54646)
తతో వీరౌ మహేష్వాసౌ విముక్తౌ కేశవార్జునౌ।
సహితౌ ప్రత్యదృశ్యేతాం నభసీవ తమోనుదౌ।
తతో గండీవధనన్వా చ కేశవశ్చాక్షతావుభౌ॥ 7-202-39(54647)
సపతాకధ్వజహయః సానుకర్షవరాయుధః।
ప్రబభౌ సరథో యుక్తస్తావకానాం భయంకరః॥ 7-202-40(54648)
తతః కిలకిలాశబ్దః శంఖభేరీస్వనైః సహ।
పాండవానాం ప్రహృష్టానాం క్షణేన సమజాయత॥ 7-202-41(54649)
హతావితి తయోరాసీత్సేనయోరుభయోర్మతిః।
తరసాఽభ్యాగతౌ దృష్ట్వా సహితౌ కైశవార్జునౌ॥ 7-202-42(54650)
తావక్షతౌ ప్రముదితౌ దధ్మతుర్వారిజోత్తమౌ।
దృష్ట్వా ప్రముదితాన్పార్థాంస్త్వదీయా వ్యథితాఽభవన్॥ 7-202-43(54651)
విముక్తౌ చ మహాత్మానౌ దృష్ట్వా ద్రౌణిః సుదుఃఖితః।
ముహూర్తం చింతయామాస కింత్వేతదితి మారిష॥ 7-202-44(54652)
చింతయిత్వా తు రాజేంద్ర ధ్యానశోకపరాయణః।
నిఃశ్వసందీర్ఘముష్ణం చ విమనాశ్చాభవత్తతః॥ 7-202-45(54653)
సంజయ ఉవాచ। 7-202-46x(4803)
తతో ద్రౌణిర్ధనుస్త్యక్త్వా రథాత్ప్రస్కంద్య వేగితః।
ధిగ్ధిక్సర్వమిదం మిథ్యేత్యుక్త్వా సంప్రాద్రవద్రణాత్॥ 7-202-46(54654)
తతః స్నిగ్ధాంబుదాభాసం వేదావాసమకల్మషం।
వేదవ్యాసం సరస్వత్యావాసం వ్యాసం దదర్శ హ॥ 7-202-47(54655)
తం ద్రౌణిరగ్రతో దృష్ట్వా స్థితం కురుకులోద్వహం।
సన్నకంఠోఽబ్రవీద్వాక్యమభివాద్య సుదీనవత్॥ 7-202-48(54656)
భోభో మాయా యదృచ్ఛా వా దైవం వా కిమిదం భవేత్।
అస్త్రం త్విదం కథం మిథ్యా మమ కశ్చ వ్యతిక్రమః॥ 7-202-49(54657)
అధరోత్తరమేతద్వా లోకానాం వా పరాభవః।
యదిమౌ జీవతః కృష్ణౌ కాలో హి దురతిక్రమః॥ 7-202-50(54658)
నాసురా న చ గంధర్వా న పిశాచా న రాక్షసాః।
న సర్పా యక్షపతగా న మనుష్యాః కథంచన॥ 7-202-51(54659)
ఉత్సహంతేఽన్యథా కర్తుమేతదస్త్రం మయేరితం।
తదిదం కేవలం హత్వా శాంతమక్షౌహిణీం జ్వలత్॥ 7-202-52(54660)
సర్వఘాని మయా ముక్తమస్త్రం పరమదారుణం।
కేనేమౌ మర్త్యధర్మాణౌ నాధాక్షీత్కేశవార్జునౌ॥ 7-202-53(54661)
ఏతత్ప్రబ్రూహి భగవన్మయా పృష్టో యథాతథం।
శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వేన సర్వమేతన్మహామునే॥ 7-202-54(54662)
వ్యాస ఉవాచ। 7-202-55x(4804)
మహాంతమేవమర్థం మాం యం త్వం పృచ్ఛసి విస్మయాత్।
తం ప్రవక్ష్యామి తే సర్వం సమాధాయ మనః శృణు॥ 7-202-55(54663)
యోఽసౌ నారాయణో నామ పూర్వేషామపి పూర్వజః।
`ఆదిదేవో జగన్నాథో లోకకర్తా స్వయం ప్రభుః॥ 7-202-56(54664)
ఆద్యః సర్వస్య లోకస్య అనాదినిధనోఽచ్యుతః।
వ్యాకుర్వతే యస్య తత్త్వం శ్రుతయో మునయశ్చ హ॥ 7-202-57(54665)
అతోఽజయ్యః సర్వభూతైర్మనసాఽపి జగత్పతిః।
తస్మాదిమం జేతుకామ అజ్ఞానతమసా వృతః॥ 7-202-58(54666)
మా శుచః పురుషవ్యాఘ్ర విద్వి తద్వదిహార్జునం।
తస్య శక్తిరసౌ పార్థాస్తస్మాచ్ఛోకమిమం త్యజ॥ 7-202-59(54667)
విశ్వేశ్వరోఽయం లోకాదిః పరమాత్మా హ్యధోక్షజః।
సహస్రసంహితాదంశాదేకాంశోఽయమజాయత॥ 7-202-60(54668)
దేవానాం హితకామార్థం లోకానాం చైవ సత్తమః'।
అజాయత చ కార్యార్థం పుత్రో ధర్మస్య విశ్వకృత్॥ 7-202-61(54669)
స తపస్తీవ్రమాతస్థే శిశిరం గిరిమాస్థితః।
ఊర్ధ్వబాహుర్మహాతేజా జ్వలనాదిత్యసన్నిభః॥ 7-202-62(54670)
షష్టిం వర్షసహస్రాణి తావంత్యేవ శతాని చ।
అశోషయత్తదాఽఽత్మానం వాయుభక్షోఽంబుజేక్షణః॥ 7-202-63(54671)
అథాపరం తపస్తప్త్వా ద్విస్తతోఽన్యత్పునర్మహత్।
ద్యావాపృథివ్యోర్వివరం తేజసా సమపూరయత్॥ 7-202-64(54672)
స తేన తపసా తాత బ్రహ్మభూతో యదాఽభవత్।
తతో విశ్వేశ్వరం యోనిం విశ్వస్య జగతః పతిం।
దదర్శ భృశదుర్ధర్షం సర్వదేవైరభిష్టుతం॥ 7-202-65(54673)
అణీయాంసమణుభ్యశ్చ బృహద్భ్యశ్చ బృహత్తమం।
రుద్రమీశానవృషభం హరం శంభుం కపర్దినం॥ 7-202-66(54674)
చేకితానం పరాం యోనిం తిష్ఠతో గచ్ఛతశ్చ హ।
దుర్వారణం సుదుర్ధర్షం దుర్నిరీక్ష్యం దురాసదం।
అతిమన్యుం మహాత్మానం సర్వభూతప్రచేతసం॥ 7-202-67(54675)
దివ్యం చాపమిషుధీ చాదదానం
హిరణ్యవర్మాణమనంతవీర్యం।
పినాకినం వజ్రిణం దీప్తశూలం
పరశ్వథిం గదినం చాయతాసిం॥ 7-202-68(54676)
బభ్రూజటామండలచంద్రమౌలిం
వ్యాఘ్రాజినం పరిఘిణం దండపాణిం।
శుభాంగదం నాగయజ్ఞోపవీతం
విశ్వైర్గణైః శోభితం భూతసంఘైః।
ఏకీభూతం తపసాం సన్నిధానం
వచోధికైః సుష్టుతమిష్టవాగ్భిః॥ 7-202-69(54677)
జలం దిశం ఖం క్షితిం చంద్రసూర్యౌ
హుతాశవాయుప్రతిమం సురేశం।
నాలం ద్రష్టుం యం జనా భిన్నవృత్తా
బ్రహ్మద్విషఘ్నమమృతస్య యోనిం॥ 7-202-70(54678)
యం పశ్యంతి బ్రాహ్మణాః సాధువృత్తాః
క్షీణే పాపే మనసా వీతశోకాః।
తన్నిష్ఠాత్మా తపసా ధర్మమీడ్యం
తద్భక్త్యా వై విశ్వరూపం దదర్శ॥ 7-202-71(54679)
దృష్ట్వా చైనం వాడ్మనోబుద్ధిదేహైః
సంహృష్టాత్మా ముముదే వాసుదేవః॥ 7-202-72(54680)
అక్షమాలాపరిక్షిప్తం జ్యోతిషాం పరమం నిధిం।
రుద్రం నారాయణో దృష్ట్వా వవందే విశ్వసంభవం॥ 7-202-73(54681)
వరదం పృథుచార్వంగ్యా పార్వత్యా సహితం ప్రభుం।
క్రీడమానం మహాత్మానం భూతసంఘగణైర్వృతం॥ 7-202-74(54682)
అజమీశానమవ్యక్తం కారణాత్మానమచ్యుతం।
అభివాద్యాథ రుద్రాయ సద్యోఽంధకనిపాతినే।
పద్మాక్షస్తం విరుపాక్షమభితుష్టావ భక్తిమాన్॥ 7-202-75(54683)
శ్రీనారాయణ ఉవాచ। 7-202-76x(4805)
త్వత్సంభూతా భూతకృతో వరేణ్య
గోసారోఽస్య భువనస్యాదిదేవ।
ఆవిశ్యేమాం ధరణీం యేఽభ్యరక్షన్
పురా పురాణీం తవ దేవ సృష్టిం॥
సురాసురాన్నాగరక్షఃపిశాచా--
న్నరాన్సుపర్ణానథ గంధర్వయక్షాన్। 7-202-76(54684)
పృథగ్విధాన్భూతసంఘాంశ్చ విశ్వాం--
స్త్వత్సంభూతాన్విద్మ సర్వాంస్తథైవ॥ 7-202-77(54685)
ఐంద్రం యాంయం వారుణం వైత్తపాల్యం
పైత్రం త్వాష్ట్రం కర్మ సౌంయం చ తుభ్యం॥ 7-202-78(54686)
రూపం జ్యోతిః శబ్ద ఆకాశవాయుః
స్పర్శః స్వాద్యం సలిలం గంధ ఉర్వీ।
కాలో బ్రహ్మా బ్రహ్మ చ బ్రాహ్మణాశ్చ
త్వత్సంభూతాః స్థాస్ను చరిష్ణు చేదం॥ 7-202-79(54687)
అద్భ్యః స్తోకా యాంతి యథా పృథక్త్వం
తాథిశ్చైక్యం సంక్షయే యాంతి భూయః।
ఏవం విద్వాన్ప్రభవం చాప్యయం చ
త్వసంభూతం తవ సాయుజ్యమేతి॥ 7-202-80(54688)
దివ్యామృతౌ మానసౌ ద్వౌ సుపర్ణా--
వవాక్శాఖః పిప్పలః సప్తగోప్తః।
వాచశ్చార్థా దేవతాః లోకపాలా
లోకానన్యే యే పురా ధారయిత్వా।
గతా హి తేభ్యః పరమం తత్పరం చ
త్వత్సంభూతాస్తే చ తేభ్యః పరస్త్వం॥ 7-202-81(54689)
భూతం భవ్యం భవితా చాప్రధృష్యం
త్వత్సంభూతా భువనానీహ విశ్వా।
భక్తం చ మాం భజమానం భజస్వ
ప్రీత్యా మాం వై లోకపితామహేశ॥ 7-202-82(54690)
ఆత్మానం త్వమాత్మనో న వ్యబోధం
విద్వానేవం గచ్ఛి బ్రహ్మ శుక్రం।
అస్తౌషం త్వాం తవ సంమానమిచ్ఛ--
నిచిన్వన్వై సదృశం దేవవర్య।
సుదుర్లభాందేహి పరాన్మమేష్టా--
నభిష్టుతః ప్రవికార్షీశ్చ మాయాం॥ 7-202-83(54691)
వ్యాస ఉవాచ। 7-202-84x(4806)
తస్మై వరానచింత్యాత్మా దేవదేవః పినాకధృత్।
విష్ణవే దేవముఖ్యాయ ప్రాయచ్ఛదృషిసంస్తుతః॥ 7-202-84(54692)
శ్రీభగవానువాచ। 7-202-85x(4807)
మత్ప్రసాదాన్మనుష్యేషు దేవగంధర్వయోనిషు।
అప్రమేయబలాత్మా త్వం నారాయణ భవిష్యసి॥ 7-202-85(54693)
న చ త్వాం ప్రసహిష్యంతి దేవాసురమహోరగాః।
న పిశాచా న గంధర్వా న యక్షా న చ రాక్షసాః॥ 7-202-86(54694)
న సుపర్ణాస్తథా నాగా న చ విశ్వే వియోనిజాః।
న కశ్చిత్త్వాం చ దేవోఽపి సమరేషు విజేష్యతి॥ 7-202-87(54695)
న శస్త్రేణ న వజ్రేణ నాగ్నినా న చ వారిణా।
న చార్ద్రేణ న శుష్కేణ త్రసేన స్థావరేణ చ॥ 7-202-88(54696)
న హస్తేన న పాదేన న కాష్ఠేన న లోష్టునా।
కశ్చిత్తవ రుజాం కర్తా మత్ప్రసాదాత్కథంచన।
అపి వై సమరం గత్వా భవిష్యసి మమాధికః॥ 7-202-89(54697)
ఏవమాదీన్వరాఁల్లబ్ధ్వా ప్రసాదాదథ శూలినః।
స ఏష దేవశ్చరతి మాయయా మోహయంజగత్॥ 7-202-90(54698)
తస్యైవ తపసా జాతో నరో నామ మహామునిః।
తుల్యమేతేన దేవేన తం జానీహ్యర్జునం సదా॥ 7-202-91(54699)
తావేతౌ పూర్వదేవానాం పరమోపచితాదృషీ।
లోకయాత్రావిధానార్థం దానవానాం వధాయ చ।
ధర్మసంస్థాపనార్థాయ సంజాయేతే యుగేయుగే॥ 7-202-92(54700)
తథైవ కర్మణా కృత్స్నం మహతస్తపరసోఽపి చ।
తేజో వాగ్భిశ్చ విద్వంస్త్వం జాతో రుద్రాన్మహామతే॥ 7-202-93(54701)
స భవాందేవవత్ప్రాజ్ఞో జ్ఞాత్వా భవమయం జగత్।
అవాకర్షస్త్వమాత్మానం నియమైస్తత్ప్రియేప్సయా॥ 7-202-94(54702)
శుభ్రమత్ర హవిః కృత్వా మహాపురుషవిగ్రహం।
ఈజివాంస్త్వం జపైర్హోమైరుపహారైశ్చ మానద॥ 7-202-95(54703)
స తథా పూజ్యమానస్తే పూర్వదేవోఽప్యతూతుషత్।
పుష్కలాంశ్చ వరాన్ప్రాదాత్తవ విద్వన్హృది స్థితాన్॥ 7-202-96(54704)
జన్మకర్మతపోయోగాస్తయోస్తవ చ పుష్కలాః।
తాభ్యాం లింగేఽర్చితో దేవస్త్వయాఽర్చాయాం యుగేయుగే।
దేవదేవస్త్వచింత్యాత్మా అజేయో విష్ణుసంభవః॥ 7-202-97(54705)
సర్వరూపం భవం జ్ఞాత్వా లింగే యోఽర్చయతి ప్రభుం।
ఆత్మయోగాశ్చ తస్మిన్వై శాస్త్రయోగాశ్చ శాశ్వతాః॥ 7-202-98(54706)
ఏవం దేవా యజంతో హి సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః।
ప్రార్థయంతే పరం లోకే స్థాణుమేవ చ శాశ్వతం॥ 7-202-99(54707)
[స ఏష* రుద్రభక్తశ్చ కేశవో రుద్రసంభవః।]
కృష్ణ ఏవ హి యష్టవ్యో యజ్ఞైశ్చైవ సనాతనః॥ 7-202-100(54708)
సర్వభూతభవం జ్ఞాత్వా లింగమర్చతి యః ప్రభోః।
తస్మిన్నభ్యధికాం ప్రీతిం కరోతి వృషభధ్వజః॥ 7-202-101(54709)
సంజయ ఉవాచ। 7-202-102x(4808)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ద్రోణపుత్రో మహారథః।
నమశ్చకార రుద్రాయ బహుమేనే చ కేశవం॥ 7-202-102(54710)
హష్టరోమా చ వశ్యాత్మా సోఽభివాద్య మహర్షయే।
వరూథినీమభిప్రేక్ష్య హ్యవహారమకారయత్॥ 7-202-103(54711)
తతః ప్రత్యవహారోఽభూత్పాండవానాం విశాంపతే।
కౌరవాణాం చ దీనానాం ద్రోణే యుధి నిపాతితే॥ 7-202-104(54712)
యుద్ధం కృత్వా దినాన్పంచ ద్రోణో హత్వా వరూథినీం।
బ్రహ్మలోకం గతో రాజన్బ్రాహ్మణో వేదపారగః॥ ॥ 7-202-105(54713)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి నారాయణాస్త్రమోక్షపర్వణి పంచదశదివసయుద్ధే ద్వ్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 202 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-202-2 రాజన్నైవ తత్రావతస్థిరే ఇతి ట. పాఠః॥
5-202-3 సోమకావయవైః సోమకానామవయవరూపైర్మాండలికైః॥
5-202-7 ఉద్వృత్తస్య ఉచ్ఛాస్త్రవర్తినః॥
5-202-10 యువరాజే చేదిపతౌ॥
5-202-12 అంతర్భేదే హృదయవైక్లవ్యే। దుఃఖం పుత్రవధాదిజం॥
5-202-13 అశ్లీలం జుగుప్సితం। అప్రియం పరుషం॥
5-202-21 క్రవ్యాదాశ్చాపి చాక్రందన్ ఇతి ట.పాఠః॥
5-202-22 ప్రయతాత్మానో యోగినోఽపి సమాధిచ్యుతా బభూవురిత్యర్థః॥
5-202-23 ఆవర్తితదివాకరం విశ్వం సర్వం భ్రమతీవేత్యమన్యతేత్యర్థః॥
5-202-24 త్రేసుః శబ్దం చక్రుః। యథా వనే ఇతి సంబంధః॥
5-202-29 యుగాంతే ప్రలయే। సంవర్తకః సంహారకః॥
5-202-31 తమోనుదౌ చంద్రసూర్యౌ॥
5-202-39 తయోర్విషయే॥
5-202-42 వేదానాం వ్యాసం శాఖాప్రశాఖాభేదేన విభాజకం।
సరస్వత్యా అగ్నోపవేదస్మృత్యాదిరూపాయాం ఆవాసం।
వ్యాసమితి పాఠే విస్తారం।
ఆవాసం చ సరస్వత్యాః స వై వ్యాస దదర్శహ ఇతి క.గ.ట.పాఠః॥
5-202-47 కురవో ధృతరాష్ట్రాద్యాస్తేషాం కులోద్వహం॥
5-202-48 మాయా నష్టయోరప్యనష్టత్వేన దర్శనం। యదృచ్ఛా అస్త్రశక్తోరనియమః॥
5-202-49 అధరోత్తరం విపరీతం॥
5-202-50 శిశిరం గిరిం హిమాచలం॥
5-202-62 యోగీ విశ్వస్యేతి క.ఖ.గ.పాఠః। పతిం పాలయితారం॥
5-202-65 ఈశానానాం బ్రహ్మాదీనామపి వృషభం శ్రేష్ఠం। కపర్దినం జటాజూటవంతం॥
5-202-66 చేకితానం చేతయతం। తిష్ఠతః
5-202-67 స్థావరస్యా। గచ్ఛతో జంగమస్య। దుర్వారణం దుర్నిషేధం। అతిమన్యుం తీవ్రకోపం దుష్టేషు॥
5-202-68 పరశ్వథిం పరశ్వథవంతం॥
5-202-76 భూతకృతః ప్రజాపతయః॥
5-202-78 ఏంద్రం ఇంద్రదైవత్యం కర్మ తుభ్యం త్వదర్థమేవ। సర్వేషాం దేవానాం నాంనా త్వమేవ తర్పణీయ ఇత్యర్థః॥
5-202-79 ఆకాశ ఇతి లుప్తవిభక్తికం। స్వాద్యం రసః। బ్రహ్మ వేదాః యజ్ఞాశ్చ। స్థాస్ను స్థావరం। చరిష్ణు జంగమం॥
5-202-80 అద్భ్యాః సముద్రేభ్యః స్తోకాః వర్షబిందవః। సంక్షయే ప్లయే ఏకార్ణవే॥
5-202-83 అభిష్టుతో యానకార్షీరిహ త్వం ఇతి క.ఖ.పాఠః॥
5-202-84 ఋషిణా నారాయణేన సంస్తుతః॥
5-202-87 వియోనిజాః సింహవ్యాఘ్రాదయః। నాగాన విశ్వే విశ్వయోనయః ఇతి క.ఖ.పాఠః॥
5-202-88 త్రసేన జంగమేన॥
5-202-89 గత్వా ప్రాప్య॥
5-202-92 పూర్వదేవానాం బ్రహ్మవిష్ణురుద్రాణాం మధ్యే ఏతౌ విష్ణురూపిణావృషీ నరనారాయణౌ పరమోపచితావత్యంతతపః సంపన్నౌ॥
5-202-94 దేవవత్ నారాయణవత్। అవాకర్షః అవమతం కృశం కృతవానస్యాత్మానం శీరం॥

5-202-95 శుభ్రం దీప్తితం। శుభభౌర్వం నవం కృత్వేతి క.ఖ.గ.పాఠః॥
5-202-98 ఆత్మయోగాత్తమీశానం శాస్త్రయోగాచ్చ శాశ్వతమితి క.ఖ.గ.పాఠః॥ 5-202-103 మహర్షయే వ్యాసాయ॥
5-202-202 ద్వ్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.